Endüstri 4.0’ın en önemli bileşenlerinden biri olan robotik sistemler; insansı özellikler, formda esneklik,  gelişmiş makine öğrenmesi, hafıza, verilere ve istatistiklere dayalı yorumlama gibi üstün, özel  yetenekler sunuyor. Endüstri 5.0’ın 2017 yılında toplumların hizmetine sunulmasıyla birlikte, bu  özelliklerin yanı sıra otonom sistemler ve geliştirilmiş veri yorumlama sayesinde yaratılan yeni  teknolojik açılımlar, insanlara eşlik eden “yapay insan” modellerini en gelişmiş haliyle beraberinde  getirdi. İnsana yoldaş olabilecek; insan beden dilini, makro ve mikro mimikler dâhil gerçekçi biçimde  canlandırabilme yeteneği olan robotlar konuşuluyor.  

Robotların, başka gezegenlerden bize bilgi aktarmasına hatta en yetenekli ve en gelişkin haliyle hayatın  çeşitli alanlarında yer almasına iyiden iyiye alıştık. Robotlar gün geçtikçe hayatımızın hemen her alanına  girdi. Yakın zamanda iletişim kurabilecek hatta arkadaş bile olabileceğiz. Robotiğin bir nevi “yapay  insan” olarak, yakın gelecekte bizimle beş çayına katılmasının yolunu açan gelişmeleri sizler için  derledik.

İnsanların Robotlarla Tanışması 

Dünya tarihinin ilk insansı robotu Buhar Adam (Steam Man), 19'uncu yüzyılda Kanadalı profesör George  Moore tarafından icat edildi. Moore’un bu keşfi, 1. Sanayi devriminin teknolojideki gelişmeyi  tetiklemesiyle birlikte ortaya çıktı ve dönemin enerji kaynağı olarak kullanılan buharla çalışıyordu.  İnsanoğlunun robotlara ilişkin hayalleri o zamandan bugüne farklı dönemlerde farklı yeteneklerdeki 

robotların üretimini sağladı. 20. Yüzyıl, robotiğin iş dünyasının kapısını çaldığı ve zamanla endüstriyle  tanışarak insana daha çok yaklaştığı bir çağ oldu. Filmlerde hayal ürünü olan robotlar zamanla günlük  yaşamda insanların hayatını kolaylaştırdı hatta uzaya çıkarak insanlara yaşadıkları gezegenin dışından  bilgiler sundu. Peki, insanlar insansı robotlarla nasıl buluştu? 

Yönetmen Fritz Lang, 1927’de çektiği sessiz bilimkurgu türündeki Metropolis filminde, insansı  robotların atası olan başkahramanı, insanlıkla tanıştırdı. Filmde geçen “Geleceğin makina-insanını  yaratmak için bir el feda etmeye değmez mi?” cümlesi, insanın kendi benzerini insansı robotunu  yaratmada ne kadar tutkulu olabileceğini gördüğümüz günümüz teknolojisinin geldiği noktada  değerlendirildiğinde bir hayli manidar. Ancak filmin mesajlarına mukabil, ulaştığımız 5. sanayi devrimi çağında insanın merkezde görüldüğü ve robotların ya da teknolojik yeteneklerin toplum refahını  artırma minvalinde geliştirildiği bir yaklaşım modeli kabul ediliyor. 

1940’lı yıllara gelindiğinde, İlk defa “robotik” kelimesinin kullanılmasının ve literatüre girmesinin  ardından, robotiğe ilişkin çalışmalar hızlandı. Bir sinema filmiyle ilk kez tanıştığımız robot Fredersen’den  yıllar sonra robotlar, anılan ünlü matematikçi Alan M. Turing’in çalışmalarında yer aldı. Yapay zekânın  babası Turing, makinelerle insan beyni arasında köprü kurmaya yönelik önemli çalışmalara imza attı. İlk kez bir makinenin de insan beyni gibi çalışabilme potansiyeli olduğunu fark eden ve ünlü Turing  testini mucidi olan Turing, bugünkü insansı robotların zeminine önemli katkılar sağladı. 1650’de Alan  Turing ikinci makalesi “Hesaplama Mekanizması ve Zekâ’da insanlığı, makineler ve zekâ üzerine  aydınlattı. Bundan 8 yıl sonra da satış amaçlı ilk ticari robot üretildi. 

Robotların Geliştirilmesi 

Dünyanın önde gelen merkezlerinde yapay zekâ araştırma çalışmalarına ilk kez 1960’ların başında  kurulan laboratuvar ve araştırma merkezleri çatısında başlandı. Sonradan dünyaya, 5.Toplum (5.Society) felsefesini tanıtarak, 2017’de 5. Sanayi devrimini başlatacak ülke olan Japonya; 1967’de, ilk  kez robot ithal ederek robot teknolojisini kullanmaya başlayan ilk ülkeydi. 1970’lerde Dünyaca ünlü  film Star Wars ile kitlesel olarak popüler şekilde tanınan robotlar, o yıllarda uzay çalışmalarında  kullanıldı ve 1990 yılına dek çeşitli ülkelerde çeşitli modellerle üretilerek çoğaltıldı. 1990 yılında ABD’de  12 Japonya’da ise 40’ın üstünde robot firması kuruldu. Robotiğin, günümüzde adının sıklıkla beraber  anıldığı Boston Dynamics şirketi ise 1992’de kuruldu. 

Gelişim ivmesi 2000’lerde hızlanan robotlar insanların sempatisini belki de en çok bu yıllarda kazandı.  Asimo isimli humanoid robot Honda tarafından 2000 yılında görücüye çıktı. Bundan yalnızca 4 yıl sonra  Mars’a iki robot gönderildi ve aynı yıl robotik sektörü sadece Kuzey Amerika’da 1.06 milyar dolarlık iş  hacmiyle tanımlanan koskoca bir sektör halini aldı. 2008 yılında Nasa tarafından fırlatılan robotlardan  sonra 2012’ye kadar birkaç kez daha Mars’a başarılı şekilde iniş yapan robotlardan bilgi alındı.  

İnsansı Robotların Yaşama Katılması 

2014 yılında, robotik çalışmalarıyla ünlü Japonya’da, insan görünümlü bir robot insanlara haber bülteni  sundu. İnsanlar, insansı robotlar üzerine binlerce akademik çalışmaya imza atarken “robotlar insanlar  arasında nasıl bir etkileşim olabileceği”ne ilişkin farklı açıklamalar kitle iletişim araçlarında tartışıldı.  İnsan gibi görünüp rol yapabilme yeteneğiyle üretilen “Geminoid F”, 2015’te Sayonora filminde rol  alarak “Leona” adlı karaktere hayat verdi.  

Boston Dynamics, iki ayak üzerinde yürüyen dünyanın en gelişmiş engebeli arazi ve iş robotlarından  Atlas‘ı 2016’da tanıttı. Dört yıl sonra, Hanson Robotics tarafından mimikleri olan Sofia tanıtıldı,  sempatik yüzlü Sofia çeşitli konuşmalara ve tv programlarına katıldı. Dünya, küresel salgın Kovid ile  imtihan olurken, Tesla tarafından 2021’de insansı genel hizmet robotu Tesla Bot, insanlarla buluştu.  İnsan, kendisine benzeyen robotlarla buluşmaya devam ediyor. Japonya’nın kendi eseri olan 5. Toplum  felsefesine dayanarak üreteceği robotlar ile diğer robotik markaları tarafından insanlarla  buluşturulacak insansı robotları görmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.